Luchtwegen van een paard

Hoesten doet elk paard wel eens. Dat is niet vreemd. Maar wanneer roep je voor een consult de hulp van een dierenarts in of ondersteun je het paard met middelen om van zijn hoest af te komen?  

De ademhaling van een paard gaat niet altijd even gemakkelijk. Door een stoffige stal kunnen luchtwegen geïrriteerd raken en ook virussen of bacteriën kunnen luchtweginfecties veroorzaken. Pollenallergie is ook een steeds vaker gesignaleerd luchtwegprobleem bij paarden en kan leiden tot hoesten of benauwdheid. 

Een gezond paard hoest niet en heeft geen snotterige neus. Een waterige neus is wel heel gewoon bij een paard. 

Een paard met luchtwegproblemen kan gaan hoesten, sneller dan normaal gaan ademen, pompende bewegingen met borst en buik maken en/of een witte tot groene uitvloeiing uit de neus hebben. Het hoesten wordt veroorzaakt door prikkeling van de hoestzenuwen; deze bevinden zich bij het paard in de keel, luchtpijp en longvliezen. Daarbij kan bij een luchtwegprobleem ook het uithoudingsvermogen verminderd zijn en de lichaamstemperatuur verhoogd. Snel actie ondernemen is raadzaam, omdat een acuut luchtwegprobleem snel kan ontaarden in chronische klachten van de luchtwegen. 

Anatomie van de luchtwegen van een paard 

De luchtwegen van het paard zijn onder te verdelen in:  

  • De bovenste luchtwegen: neusgangen en luchtpijp 
  • De onderste luchtwegen: bronchiën, bronchiolen en longblaasjes 

Via de neusgaten ademt het paard zuurstofhoudende buitenlucht in. Deze lucht komt via de neusholte, keel en luchtpijp in de longen terecht. De luchtpijp is verstevigd met kraakbeenringen. Vervolgens komt de lucht via de grote bronchiën in de kleine bronchiën in de bronchiolen terecht. De bronchiën zijn ook versterkt met kraakbeenringen, in de bronchiolen echter worden de kleine buisjes opengehouden met spieren. De bronchiolen tenslotte monden uit in de longblaasjes. In de longblaasjes vindt de gasuitwisseling plaats: zuurstof uit de lucht wordt opgenomen in het bloed en de afvalgassen, waaronder CO2, verlaten via de longblaasjes het lichaam. 

De luchtwegen van het paard zijn uitgerust met trilhaartjes en slijm producerende kliercellen. Deze zorgen ervoor dat mogelijk met de lucht meegekomen stof en ziekteverwekkers weer naar buiten worden gewerkt. Zo blijven de longen schoon. De longen zijn net als de bronchiolen elastisch. De ademhalingsspieren en het middenrif zorgen voor het in-en uitzetten van de longen en de borstkas via het blaasbalgprincipe. 

Aandoeningen van de luchtwegen van een paard 

Door het inademen van stofdeeltjes en ziekteverwekkers kunnen de luchtwegen van een paard geïrriteerd raken. Dit gebeurt snel bij onvoldoende ventilatie of tocht, bij zeer droog voer of bij een droge bodembedekking (stro) van de stal. 
Als een virus of bacterie de veroorzaker is van een ontsteking van de luchtwegen van paarden, spreken we van een luchtweginfectie. 

Door de infectie werken de trilharen minder goed en wordt het slijm niet goed afgevoerd. Het slijm en vuil dat hierdoor achterblijft in de longen is een goede voedingsbodem voor bacteriën en ligt een volgende infectie op de loer. Op deze manier kan een virale infectie omslaan in een bacteriële infectie. Hoe langer een luchtweginfectie aanhoudt, hoe groter de kans op steeds weer nieuwe infecties. 

Een ander risico bij een lang aanhoudende luchtweginfectie is dat de weerstand van het paard afneemt en het paard (stof)allergieën kan gaan ontwikkelen. Dit leidt tot chronische luchtwegproblemen die kunnen leiden tot blijvende schade. COPD, longemfyseem en dampigheid kunnen het gevolg zijn. Wacht dus niet te lang met ingrijpen als je ziet dat je paard last heeft van zijn luchtwegen. 

Symptomen bij een acute luchtweginfectie bij een paard 

  • Het paard is vaak sloom en lusteloos
  • Er is (hoge) koorts
  • Het paard hoest 
  • Er is neusuitvloeiing
  • Het paard is vaak benauwd
  • De lymfeklieren zijn opgezet
  • Een speciale vorm van een acute luchtweginfectie is de rhinopneumonie

Symptomen bij een chronische luchtweginfectie van een paard

  • Er is een duidelijke buikbeweging zichtbaar bij het paard
  • Het paard heeft wijde neusvleugels
  • Het paard maakt veel bijgeluiden en hoest veel
  • Soms is er een heen en weer bewegen van de anus zichtbaar
  • Chronische luchtwegproblemen kunnen leiden tot blijvende schade aan de luchtwegen en longblaasjes en veroorzaakt littekenweefsel in de longen.
  • Chronische luchtwegaandoeningen bij een paard zijn COPD, longemfyseem en dampigheid.  

Bij astma en bronchitis is er sprake van een allergische reactie die vaak veroorzaakt wordt door stof en vervuilde prikkelende (ammoniak) lucht. 

Voorkomen is beter 

Net als bij de mens wordt de weerstand van een paard in het najaar wat minder. De overgang van zomer naar het vaak natte najaar en de wisseling van de zomer- naar wintervacht, maakt het paard vatbaarder voor virussen en bacteriën die kunnen leiden tot luchtweginfecties. De weerstand kan in het najaar dus wel een steuntje in de rug gebruiken. Preventieve ondersteuning met extra (multi) vitamines en mineralen, bouwstoffen en omega gedurende een langere tijd, helpt de weerstand te vergroten.  

Ondersteuning

Fytotherapie met extracten van Thymus vulgaris (Tijm), Eucalyptus globulus, Echinacea purpurea, Drosera rotundifolia (Ronde zonnedauw) en Allium cepa (Ui) bieden ondersteuning bij hoesten en luchtweginfecties. 

To do’s bij problemen aan luchtwegen van een paard 

  • Geef een paard veel weidegang en beperk de uren in een stoffige stal
  • Voorkom tocht
  • Maak de stalbodem minder stoffig door stro te vervangen voor vlas of houtsnippers
  • Zorg voor een schone stal zonder scherpe ammoniaklucht
  • Bevochtig hooi, zodat het minder stoffig is 

Deel deze pagina:


Bezorgd over uw privacy?