Viola tricolor (Driekleurig viooltje) extra info

Slijmoplossend, weerstandverhogend en goed voor de huid. 

Het driekleurig viooltje is een gemakkelijke groeier, het past zich aan bijna elke omgeving aan en kan zelfs tussen stoeptegels groeien. Meestal is het driekleurig viooltje te vinden op akkers, droge weilanden, op vuilstortplaatsen, aan de duinkust, aan de zonkant van bossen en langs wegen. Het plantje komt in heel Europa voor en kan gemakkelijk gekruist worden met verwante soorten waardoor veel verschillende “ondersoorten” ontstaan met een eigen bloemkleur en bladvorm. Viola tricolor arvensis (klein met gele bloemen) en Viola tricolor vulgaris (groter met violette bloemen) leveren beiden “herba violae tricoloris”. Het driekleurig viooltje is niet hetzelfde bloempje als het maartse viooltje (Viola odorata). Beide soorten worden ook verschillend gebruikt. Geneeskundigen passen al eeuwen lang Viola tricolor toe bij de behandeling van allerlei huidaandoeningen. Naar het exacte werkingsmechanisme en mogelijke indicaties is echter weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan. Toch is de plant veelal een onmisbaar bestanddeel bij vele huidverzorgende producten en homeopathische geneesmiddelen. Van de bloemen maakte men vroeger een siroop tegen hoest, keelpijn en heesheid.

Volksgeneeskunde

Heel ver terug in de geschiedenis was dit plantje een medicijn tegen liefdesverdriet of een gebroken hart. Maar het was ook een ingrediënt voor liefdesdranken! Eeuwenlang paste men het plantje toe als middel tegen huidontstekingen en “tegen korstjes en jeuk over het hele lichaam”. Homerus beschrijft in zijn boeken hoe de Atheners viooltjes namen “om kwaadheid te matigen”. Plinius adviseerde de mensen een slinger van viooltjes te dragen ter voorkoming van hoofdpijn en duizeligheid. Rond 1250 schreef Bartholomaeus Angelicus “de kleinheid van substantie wordt ruimschoots vergoed door de grootheid in smaak en verdienste”. Chinezen gebruiken een variant van de Viola tricolor: “Viola yedoensis”. Deze plant met de Chinese naam “zi hua di ding” wordt voornamelijk toegepast bij huidinfecties als steenpuisten, slangenbeten, lymfklierontstekingen en borstabcessen. Opmerkelijk is dat deze Chinese variant samen met andere planten enige tijd geleden succesvol bleek te werken bij de behandeling van ernstig eczeem bij kinderen in een Londens ziekenhuis.

Werkzame bestanddelen

Saponinen, flavonoïden, gaultherine (methylsalicylaat), looistoffen, slijmstoffen, etherische oliën

Werkingsmechanisme

Het werkingsmechanisme van de Viola tricolor is nog nauwelijks onderzocht, hoewel vele artsen en therapeuten de plant al tientallen jaren met goede resultaten toegepassen bij allerlei huidaandoeningen. Zo is de werkzaamheid van Viola tricolor onder andere aangetoond bij de behandeling van luieruitslag, zuigelingen eczeem, kinderdermatosen, droge eczemateuze uitslag, impetigo, acné, pruritus, psoriasis en ulcus cruris. Men bereidt producten uit de bovengrondse plantendelen, de bloemen bevatten een kleine hoeveelheid vitamine E. Auteurs beschrijven dat de saponinen en de flavonoïden de belangrijkste werkzame bestanddelen zijn. Deze werkzame bestanddelen hebben met name ontstekingsremmende, diuretische en slijmoplossende eigenschappen. Preparaten met Viola tricolor stimuleren de nierfunctie, daarnaast versterken zij de haarvaten.  De slijmstoffen werken als een milde laxans. Hoewel de belangrijkste indicatie huidaandoeningen is, zetten deskundigen plantenextracten als adjuvans ook in bij reuma, jicht en artritis vanwege de ontstekingsremmende eigenschappen en bij hoest, bronchitis en slijmvliesontstekingen vanwege de slijmvliesverzachtende, slijmvliesregenererende en slijmoplossende werking.

Contra-indicaties

Oraal gebruik tijdens de zwangerschap en lactatieperiode wordt ontraden. Uitwendige toepassing bij mogelijke overgevoeligheid voor één der bestanddelen (salicylzuur) dient men te vermijden.

Bijwerkingen

Hoge doses kunnen misselijkheid, braken en allergische huidreacties veroorzaken door het hoge saponinengehalte.

Bron: Bonusan